فرقی ندارد که یک عکاس تازه‌کار باشید و تنها برای سرگرمی عکاسی کنید یا یک فیلم‌بردار حرفه‌ای باشید که پروژه‌های بزرگی را اجرا می‌کند، در هر حال فوکوس کردن، یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی تصویرگری دیجیتال محسوب می‌شود.سیستم‌های فوکوس خودکار تا حد زیادی می‌تواند به شما کمک کرده و کار را ساده‌تر کند. اما هر چقدر تکنولوژی پیشرفت می‌کند، درخواست و توقع ما برای سرعت بخشیدن به انجام کارها افزایش می‌یابد. آنچه که امروز به عنوان فوکوس کند شناخته می‌شود، تا همین چند سال پیش، فوکوسی بسیار پرسرعت تلقی می‌شد. دقیقا تا پیش از سال ۲۰۱۳  و معرفی قابلیت Dual Pixel AF در دوربین‌های کانن.

اینکه فوکوس پرسرعت مبتنی بر حسگر در دوربین‌های کانن چه کاری انجام می‌دهند موضوع همین مطلب است. در این مقاله توضیح می‌دهیم که قابلیت Dual Pixel AF دقیقا چیست، در چه دوربین‌هایی ارائه شده است و در موقعیت‌های واقعی عکاسی و فیلم‌برداری چه استفاده‌ای برای ما دارد؟

Dual Pixel AF چیست؟

قابلیت Dual Pixel AF اولین بار در دوربین ۷۰D Canon ارائه شد. این دوربین و همچنین مدل بعدی آن یعنیCanon 80D  از سری دوربین‌های DSLR میانه کانن هستند که در واقع در محدوده بین دوربین های DSLR آماتور و حرفه‌ای این شرکت قرار می‌گیرند. کانن بعدا از این قابلیت در دوربین‌های سری سینمایی یا Cinema EOS خود مانند C100 و C300 و همچنین در دوربین عکس‌برداری پرسرعت ۷D Mark II ، دوربین فول‌فریم ۶D Mark II و دوربین‌های بدون آینه M5 و M6 نیز استفاده کرد.

در تمامی این دوربین‌ها، حسگر CMOS دوربین به گونه‌ای طراحی شده است که هر پیکسل از آن دارای ۲ فوتو‌دیود (سلول حساس به نور) جداگانه است. این دو سلول دقیقا در کنار هم و چسبیده به هم هستند، اما هر کدام از آنها می‌توانند به صورت جداگانه، اطلاعات دریافتی را به پردازشگر دوربین بفرستند. وقتی دوربین می‌خواهد فوکوس خودکار انجام دهد، دوربین تصویر هر کدام از این سلول‌ها را به طور جداگانه پردازش می‌کند و با مقایسه آنها می‌تواند فوکوس تصویر را سریعا حدس بزند.

این مکانیزم که دقیقا شبیه به فوکوس تشخیص فاز یا Phase Detection است، نه تنها در نقاط فوکوس اصلی دوربین، بلکه می‌تواند در سرتاسر تصویر استفاده شود. با قابلیت Dual Pixel AF نه تنها دوربین می‌تواند میزان کنتراست سوژه در آن نقطه خاص (که در واقع همان مقدار فوکوس است) را سریعا حدس بزند، بلکه می‌تواند دور یا نزدیک شدن یا همان جهت حرکت سوژه را نیز تشخیص داده و با بالاترین سرعت ممکن، فوکوس سوژه را دنبال کند.

پس از آن، بلافاصله در لحظه‌ای که دوربین می‌خواهد عکس یا ویدئویی را ثبت کند، هر دوی این سلول‌ها در قالب یک سلول واحد رفتار می‌کنند و دوربین سیگنال نوری دریافت شده را از هر دو را برای ثبت تصویر استفاده می‌کند.

در مدل‌های فعلی، تقریبا حدود ۸۰ درصد از مرکز کادر تصویر (یعنی به استثنای یک نوار باریک از کناره‌های کادر) دارای این حساسیت هستند و تصویری که در داخل این کادر دیده می‌شود به خوبی توسط Dual Pixel AF دنبال می‌شود.

البته استفاده از این قابلیت مستلزم این است که آینه دوربین جمع شده باشد. یعنی در حالت فیلم‌برداری یا عکاسی با LiveView قرار داشته باشید که دقیقا همان حالتی است که دوربین‌های دیگر به دلیل از دسترس خارج شدن نقاط فوکوس اصلی‌شان (همان نقاط فوکوس تشخیص فاز دوربین‌ها) کاملا به دردسر می‌افتند و اصطلاحا گیج می‌زنند.

به زبان ساده‌تر، به جای اینکه دوربین از چند ده یا چند صد پیکسل فوکوس خودکار، اطلاعات فوکوس را دریافت کند، می‌تواند از چند میلیون پیکسل فوکوس استفاده کند.

کاربرد عملی قابلیت Dual Pixel AF چیست؟

دوربین‌های DSLR جای خود را در بین فیلم‌برداران باز کرده‌اند و بسیار از فیلم‌برداران سینمایی و تلویزیونی، فیلم‌برداران مستند و همچنین تصویربرداران عروسی‌ها و مجالس، از این دوربین‌ها برای ضبط ویدئو‌های بسیار باکیفیت استفاده می‌کنند.

مشکلی که وجود دارد این است پروژه‌های کوچک، امکان استفاده از تجهیزات حرفه‌ای فوکوس‌کشی و دستیاران فیلم‌برداری را به آنها نمی‌دهد. برخلاف فیلم‌برداران حرفه‌ای در سینما، بسیاری از آنها به تنهایی کار می‌کنند و معمولا خودشان در حین فیلم‌برداری کار فوکوس را نیز انجام می‌دهند.

به همین علت، بسیار مشکل است که بتوانند هم کادربندی دقیقی انجام دهند و هم به صورت دستی، فوکوس دقیقی را روی سوژه‌ها داشته باشند.

اما هم اکنون با وجود قابلیت Dual Pixel AF در دوربین‌های کانن مانند EOS 7D Mark II، دنیای جدیدی در پیش روی این هنرمندان گشوده شده است. این قابلیت به فیلم‌برداران امکان می‌دهد تا حتی از فاصله‌های دور نیز فوکوس را روی سوژه‌های در حال حرکت حفظ کنند و دیگر برخلاف گذشته، با وارد شدن یک سوژه به پیش زمینه، فوکوس روی سوژه قبلی از دست نمی‌رود.

در اغلب شرایط، وقتی شما یا سوژه (یا هر دو) در حال حرکت هستید، می‌توانید مطمئن باشید که فوکوس خودکار با دقت کامل در حال انجام است و تصویری کاملا شارپ را ثبت می‌کنید. این قابلیت، سوژه‌هایی را که وارد کادر می‌شوند کاملا نادیده می‌گیرد. مگر اینکه خود شما روی آنها فوکوس کنید یا اینکه به طور کامل تصویر را بپوشانند.

کافیست سوژه را لمس کنید تا فوکوس قفل شود

نحوه استفاده از این فوکوس بستگی به مدل دوربین‌تان دارد. به عنوان مثال در EOS 7D Mark II یک دکمه جوی استیک (دکمه کنترلی چهار جهته) در پشت دوربین برای حرکت دادن محدوده فوکوس در تصویر استفاده می‌شود.

اما خوشبتانه در اغلب مدل‌های جدید کانن، نمایشگر LCD پشت دوربین به صورت لمسی طراحی شده است و می‌توانید با لمس کردن هر نقطه از تصویر در حین فیلم‌برداری یا عکاسی با LiveView، روی همان نقطه از تصویر فوکوس کنید.

دوربین‌های کانن به صورت پیش‌فرض از قفل فوکوس خودکار یا AF Lock برای دنبال کردن فوکوس روی سوژه استفاده می کنند. یعنی وقتی روی سوژه‌ای فوکوس می کنید، در صورتی که سوژه در طول تصویر یا به سمت شما (و برعکس در جهت دور شدن از شما) حرکت کند، خود دوربین از نقاط فوکوس دیگر در کادر استفاده کرده و فوکوس را روی سوژه نگاه می‌دارد.

اما می‌توانید در منوی تنظیمات AF خود دوربین این تنظیمات را تغییر دهید تا فوکوس تنها یک‌بار انجام شده و دنبال نشود.

عکاسی از صحنه‌های پرتحرک

شاید مهم‌ترین کاربرد این قابلیت برای عکاسانی باشد که از صحنه‌های پرتحرک مانند حیات‌وحش، ورزشی یا کودکان عکاسی می‌کنند. آنها به خوبی می‌دانند که ثبت یک عکس شارپ از سوژه‌ای مانند یک پرنده در حال پرواز چقدر می‌تواند مشکل باشد. اما اکنون با قابلیت Dual Pixel AF در دوربین‌های کانن، کافیست سوژه را در ۸۰ درصد میانی کادر قرار دهید تا خود دوربین باقی کار را برایتان انجام دهد.

این سوژه می‌تواند یک عقاب تیز پرواز در زمینه خاکستری کوهستان باشد یا دختر بچه ۵ ساله‌تان که در زمین بازی جست و خیز می‌کند.

اما اگر در همین حین، یک سوژه دیگر وارد کادر تصویر شود چه اتفاقی میفتد. مثلا فرض کنیم که می‌خواهید از هر دو کودکتان فیلم‌برداری کنید و یکی از آنها ناگهان وارد تصویر می‌شود. در برخی از مدل‌های پیشرفته‌تر مانند Canon 80D، ۷D Mark II و ۵D Mark IV تنظیمات هوشمندی برای تعیین عملکرد دوربین در چنین مواقعی وجود دارد.

در این دوربین‌ها وقتی در حالت فیلمبرداری هستید و گزینه Movie Servo AF را در دوربین فعال کردید، این قابلیت دارای تنظیماتی برای حساسیت دنبال کردن سوژه یا Tracking Sensitivity است. با تغییر این حساسیت به دوربین می‌گویید که فوکوس خودکار آن چقدر سریع باید جابجا شود. بنابراین وقتی آن را کم یا زیاد می‌کنید، دوربین می‌تواند خیلی سریع روی سوژه های جدیدتر فوکوس کند یا فوکوس روی سوژه قبلی را بیشتر ادامه دهد.

کار با LiveView

جدا از فیلمبرداری، یکی از بهترین کاربردهای Dual Pixel AF هنگام عکاسی روی حالت LiveView است. مثلا زمانی که برای نوردهی طولانی مجبورید دوربین را روی سه‌پایه بگذارید یا عکاسی کردن روی دست برایتان راحت نیست. فوکوس کردن در این حالت بسیار سریع انجام می‌شود.

همچنین زمانی که از دوربین‌هایی با نمایشگر بازشو استفاده می‌کنید، احتمالا امکان کادربندی و فوکوس از داخل منظره‌یاب را ندارید. کانن به تازگی دوربین ۶D Mark II را معرفی کرد که نخستین و تنها دوربین فول‌فریم در جهان با نمایشگر باز شو می‌باشد. کار کردن با این دوربین و همچنین دوربین‌های DSLR دیگری مانند EOS 80D یا EOS 77D که نمایشگر بازشو دارند، دنیای جدیدی از قابلیت‌های خلاقانه را پیش رویتان می‌گشاید.

با این دوربین‌ها می‌توانید حتی روی دست هم از زاویه‌های خیلی بالا یا خیلی پایین و نزدیک سطح زمین عکاسی کنید و اصلا نگران فوکوس نباشید.

تشخیص چهره واقعی با Dual Pixel AF

تشخیص چهره افراد در تصویر زمانی کاربرد دارد که دوربین بتواند نور و فوکوس را براساس چهره آن شخص نگه دارد. خیلی از دوربین‌ها می‌توانند چهره افراد را تشخیص دهند، اما مشکل اغلب دوربین‌های DSLR فوکوس کند و گاهی اوقات اشتباه در حفظ فوکوس است که باعث می‌شود دوربین‌های کانن دارای تکنولوژی Dual Pixel AF در این میان به خوبی بدرخشند.

وقتی این قابلیت را فعال می‌کنید، دوربین بدون انتظار برای تعیین نقطه فوکوس، به صورت پیش‌فرض، چهره افراد داخل تصویر را یافته و فوکوس را روی آن قفل می‌کند. بنابراین تنها چیزی که نیاز دارید این است که کادربندی صحیحی کرده و لحظه‌های زیبا را شکار کنید.

عکاسی ماکرو

یکی از بزرگترین چالش‌ها برای عکاسی ماکرو، تعیین نقطه فوکوس است. به همین دلیل عکاسان ماکرو ممکن است بیشترین علاقه را به دوربین‌های کانن دارای Dual Pixel AF داشته باشند. وقتی می‌خواهید از یک ظرف غذا عکاسی کنید، کافیست به راحتی دوربین را به آن نزدیک کنید و با لمس کردن هر بخشی از مواد داخل آن، فوکوس را منتقل کنید.

همچنین می‌توانید با فوکوس روی اجزای مختلف صحنه، از جلوترین نقطه تا اجزای انتهایی، بدون تغییر کادر، عکس های پی‌درپی بگیرید و آنها را در نرم‌افزارهای ترکیب فوکوس با یکدیگر ادغام کنید. این تکنولوژی، امکان عکس‌برداری ماکرو را برای همه فراهم می کند.

لنز‌هایی که Dual Pixel AF را دوست دارند

دست کم تا امروز حدود ۱۰۰ لنز از سری EF و EF-S کانن با این قابلیت هماهنگ هستند و این تعداد به طور پیوسته در حال افزایش است. شما می‌توانید انواع لنز های پرایم، واید، تله‌فوتو و سوپر تله‌فوتو هماهنگ با این تکنولوژی استفاده کنید.

بنابراین در زمینه انتخاب لنز با هیچ محدودیتی روبرو نیستید. اما اگر لنزی که دارید علامت STM را دارند یا موتور فوکوس آنها از نوع Nano USM است، به این معنی است که این لنز‌ها فوکوسی بسیار آرام و بی‌صدا دارند و بنابراین یکی از بهترین گزینه‌ها برای استفاده از Dual Pixel AF برای فیلم‌برداری هستند.

برخلاف اغلب لنز‌ها و دوربین‌های DSLR دیگر، فیلمبرداری با این لنز‌ها همراه با دوربین‌های کانن که به تکنولوژی Dual Pixel AF مجهزند، هیچ نویز فوکوس یا صدای اضافی را در تصویر ایجاد نمی‌کند. فیلمبرداری مستند و طبیعت که معمولا در محیط‌هایی بی‌صدا یا با صدای سر صحنه ضبط می‌شوند یکی از اصلی‌ترین کاربرد‌های این دوربین‌ها هستند.

با Dual Pixel AF دنیای عکاسی در حال تغییر است

عکاسی روی دست دیگر مانند سابق نیست. امروزه عکاسی کردن با LiveView در دوربین‌های DSLR نه یک روش اشتباه، بلکه یک روش بسیار پیچیده و پیشرفته است و قابلیت Dual Pixel AF در دوربین‌های کانن می‌تواند این تکنیک را یک قدم جلوتر ببرد و دنیایی از خلاقیت‌ها را پیش رویتان بگشاید.